Hedonisch Betekenis: Eudaimonia vs Genot

Hedonisch betekent: gericht op plezier, positieve gevoelens en comfort, en op het vermijden van onprettige ervaringen.

Eudaimonia betekent floreren, menselijk gedijen of het goede leven leiden. Het hoofdverschil is dat hedonisch welzijn draait om je prettig voelen, terwijl eudaimonisch welzijn draait om betekenis, groei, waarden, zelfrealisatie en goed functioneren.

Hedonisch, hedonistisch en eudaimonia: betekenis

Wat is het verschil tussen hedonisch en eudaimonisch geluk?

Een veelgebruikte wetenschappelijke indeling komt uit een overzicht van Ryan en Deci. Daarin draait het hedonische perspectief om plezier en het vermijden van pijn, terwijl het eudaimonische perspectief betekenis en zelfrealisatie benadrukt. Het zijn onderzoeksperspectieven op welzijn, geen test waarmee je mensen in twee vaste typen verdeelt.

Vier voorbeelden uit het dagelijks leven

De activiteit zelf bepaalt niet automatisch in welke kolom zij hoort. Een wandeling kan puur prettig zijn, betekenis geven of allebei. Het verschil zit vaak in wat je ervaart en waarom je iets doet.

Zijn hedonia en eudaimonia tegenpolen?

Hedonisch en eudaimonisch welzijn kunnen samengaan. Een activiteit kan tegelijk plezier geven, betekenis hebben en persoonlijke groei ondersteunen.

Het motief en de ervaring hangen af van persoon en context. Sport, werk of afspreken met vrienden is daarom niet automatisch hedonisch of eudaimonisch.

In twee studies van Waterman waren hedonisch genieten en persoonlijke expressiviteit sterk gerelateerd maar toch onderscheidbaar. Later onderzochten Huta en Ryan verschillende motieven in vier studies: hedonische motieven hingen meer samen met positieve gevoelens en zorgeloosheid, eudaimonische motieven meer met betekenis, terwijl er ook overlap was. Lees het onderzoek van Huta en Ryan.

Wat is de hedonistische tredmolen?

De hedonistische tredmolen is een metafoor voor gewenning: plezierige of onprettige veranderingen kunnen na verloop van tijd minder sterk aanvoelen.

De metafoor is geen vaste wet. Mensen keren niet na iedere gebeurtenis volledig terug naar één onveranderlijk geluksniveau, en omstandigheden kunnen blijvende invloed hebben.

De bekende tredmolenmetafoor is dus nuttig, maar te simpel als natuurwet. Diener, Lucas en Scollon zetten in hun herziening van de adaptatietheorie uiteen dat mensen verschillende uitgangsniveaus hebben, dat die niveaus kunnen veranderen en dat gewenning per levensdomein en gebeurtenis verschilt.

Eudaimonisch welzijn meten: het model van Ryff

Carol Ryff werkte psychologisch welzijn uit in zes dimensies: zelfacceptatie, positieve relaties, autonomie, grip op de omgeving, een doel in het leven en persoonlijke groei. Haar oorspronkelijke publicatie uit 1989 is één invloedrijke manier om eudaimonische ideeën meetbaar te maken. Het model is niet de enige definitie van eudaimonia en is geen persoonlijke diagnose.

Praktische oefening: de 7-daagse balansscan

Je hoeft plezier niet in te ruilen voor betekenis. Gebruik deze korte observatie-oefening om te zien welke activiteiten bij jou beide kanten raken.

1. Stap 1: noteer een week lang korte momenten van plezier, comfort of ontspanning.
2. Stap 2: noteer daarnaast momenten waarop je betekenis, groei, verbondenheid of handelen volgens je waarden ervaart.
3. Stap 3: kies één kleine activiteit die beide kan combineren, zoals prettig wandelen met iemand die belangrijk voor je is.
4. Stap 4: Reflectievraag na zeven dagen: welke momenten gaven plezier, welke gaven betekenis en wanneer kwamen beide samen?

Wil je de eudaimonische kant concreter maken? Begin met je persoonlijke waarden bepalen, lees over zinvol werk vinden of vergelijk onze zelfhulpboeken over geluk en groei.

Veelgestelde vragen

Wat betekent hedonisch?

Hedonisch betekent gericht op plezier, positieve gevoelens en comfort, en op het vermijden van onprettige ervaringen.

Wat betekent hedonistisch?

Hedonistisch beschrijft een sterke oriëntatie op genot. Het woord is een bijvoeglijk naamwoord en betekent niet automatisch dat iemand onverantwoordelijk is.

Wat is eudaimonia?

Eudaimonia is een Grieks begrip voor floreren, menselijk gedijen of het goede leven. Het gaat breder dan plezier en omvat onder meer waarden, deugdzaam handelen en goed functioneren.

Wat betekent eudaimonisch?

Eudaimonisch betekent gericht op betekenis, persoonlijke groei, waarden, zelfrealisatie en goed functioneren.

Wat is het verschil tussen hedonisch en eudaimonisch geluk?

Hedonisch geluk legt de nadruk op je prettig voelen; eudaimonisch geluk op betekenisvol leven en goed functioneren. In de moderne psychologie zijn het verwante maar onderscheidbare perspectieven die tegelijk aanwezig kunnen zijn.

Wat is het tegenovergestelde van hedonisme?

In gewone taal worden ascese of ascetisme vaak als tegenstelling genoemd, omdat daarbij het beperken of afzien van genot centraal kan staan. Eudaimonia is niet simpelweg het tegenovergestelde van hedonisme.

Is hedonisch geluk slecht?

Nee. Plezier, comfort en positieve gevoelens zijn normale onderdelen van welzijn. Problemen kunnen ontstaan als het najagen van genot andere belangrijke waarden of verantwoordelijkheden verdringt, maar hedonisch en eudaimonisch welzijn kunnen elkaar ook aanvullen.

Op deze pagina kan een affiliate-link staan. Als je via zo’n link iets koopt, ontvangen wij mogelijk een vergoeding zonder extra kosten voor jou. De gratis uitleg blijft hetzelfde.